Corradi

Aan zee met Giovanni Fattori en Silvestro Lega

Aan zee met Giovanni Fattori en Silvestro Lega

Het is extreem warm, bijna middag en de zon brandt op de rotsen. De zoutwater baai, die zich vult als de wind blaast en de golven hoog zijn, borrelt nu. Op de achtergrond is de zee van Livorno glad, er is geen enkele rimpeling of witte kam te bekennen. Silvestro Lega is geconcentreerd, zijn ogen speuren de baai af en keren, samen met zijn penseel, terug naar het schilderij waar hij al een aantal dagen mee bezig is. Hoe hij op deze manier comfortabel kan zitten is een mysterie, maar het lijkt erop dat hij zijn rots heeft gevonden, een rots die daar speciaal ter inspiratie van de schilder geplaatst lijkt te zijn. Het is aannemelijk dat hij er een tijdje over heeft gedaan om deze rots te vinden, balancerend van de ene rots naar de andere. Vervolgens nam hij zijn parasol, plantte deze goed in een spleet en is toen gaan zitten om zijn tafelezel, palet en penseel tevoorschijn te halen.

Fattori, de schilder van dit schilderij, moet hetzelfde hebben gedaan. Hij ging misschien ook net als zijn vriend Lega op zoek naar zijn rots en is toen afgeschermd van de brandende zon gaan zitten, in dezelfde positie, met penseel, palet en tafelezel op zijn knieën. Hij besloot echter om een ander soort landschap te schilderen, niet de baai, maar de rotsen die uitkijken op de open zee, in wiens centrum, als enkelvoudig element, de figuur van zijn vriend verschijnt. Zoals je kunt zien, is het een landschap in een landschap: de rotsen die langzaam tevoorschijn komen uit het penseel van Lega worden omringd door de echte rotsen, de rotsen die hij direct met zijn eigen ogen ziet. Deze matroesjka van aanzichten moet hem hebben gefascineerd, misschien omdat hij in de pose van zijn vriend zichzelf herkende.

Beiden besloten om hun studio te verlaten om in de open lucht te gaan schilderen. Ze willen het onderwerp van hun schilderij in eigen persoon zien en deze ervaren met hun ogen, niet in hun verbeelding. De daden van helden en grootse verhalen wisten hun interesse niet te wekken, zij gaven er de voorkeur aan om het leven van alledag te tonen, bestaande uit gewone landschappen en kleine gebaren die zonder het schilderij in de vergetelheid zouden raken. Dit verlangen naar de werkelijkheid is zo sterk, dat Fattori dit ook in zijn manier van schilderen tot uiting brengt. Op vragen over de werking van visie tot vragen over de manier waarop hij de wereld ziet, antwoordt hij door zonder contouren te schilderen, om zo alle intensiteit van het geïllustreerde verhaal toe te vertrouwen aan de kleurvlekken. Het resultaat is een levendige weergave, effectief benadrukt door het contrast dat heerst tussen de tinten van het landschap, het zwarte silhouet van Lega en het verblindende wit van de parasol.

Het is extreem warm, niet alleen omdat het bijna middag is en de zon op de rotsen brandt, maar ook omdat we Lega volledig gekleed zien, compleet met hoed. Het is duidelijk dat we hier te maken hebben met een realiteit die behoort tot een andere tijd, een tijd van elegantie waar nooit van werd afgeweken, zelfs niet in de zinderende zomerhitte. De parasol, die open staat ter concentratie van de schilder, is van fundamenteel belang om de rust van de schilder niet te verstoren. Als Lega vandaag de dag had geleefd, zou hij zich misschien niet op de rotsen hebben gewaagd. Hij zou dan misschien de voorkeur hebben gegeven aan een terras, waar hij genoeg ruimte zou hebben voor zijn schildersezel en waar hij tijd zou hebben om te genieten van een drankje, wellicht in de schaduw van een Corradi schaduwzeil.